Sevgili öğrenciler,
Bu çalışma, Açıköğretim İşletme İlkeleri dersinde işlediğiniz temel konuları tekrar etmeniz ve sınav öncesinde bilgilerinizi ölçebilmeniz amacıyla hazırlanmıştır.
PDF içerisinde toplam 100 özgün çoktan seçmeli soru bulunmaktadır. Soruların ardından cevap anahtarı, son bölümde ise her sorunun ayrıntılı çözümü ve açıklaması yer almaktadır.
Bu çalışmayı çözerken yalnızca doğru şıkkı bulmaya değil, işletmecilik kavramları arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışmanızı istiyorum.
Hangi Konulardan Soru Çözeceksiniz?
İşletme ve İşletmecilik Kavramları
İlk bölümde işletmenin ne olduğu, işletmelerin hangi amaçlarla kurulduğu ve işletmecilik faaliyetlerinin temel özellikleri üzerinde duruyoruz.
Sorularda;
- işletmenin tanımı,
- mal ve hizmet üretimi,
- ihtiyaçların karşılanması,
- kâr ve süreklilik,
- verimlilik,
- etkinlik,
- ekonomik faaliyetler
gibi temel kavramlarla karşılaşacaksınız.
Özellikle etkinlik ile verimlilik arasındaki farkı iyi anlamanızı öneriyorum.
Verimlilik, kullanılan kaynaklarla elde edilen sonuç arasındaki ilişkiyi ifade ederken etkinlik, belirlenen amaçlara ulaşma derecesiyle ilgilidir.
İşletmenin Çevresi
Hiçbir işletme çevresinden bağımsız değildir.
Bu nedenle soruların bir bölümünde işletmeyi etkileyen iç ve dış çevre unsurlarını değerlendirmenizi isteyeceğiz.
Özellikle;
- müşteriler,
- rakipler,
- tedarikçiler,
- ekonomik koşullar,
- teknolojik gelişmeler,
- siyasi ve hukuki çevre,
- toplumsal ve kültürel değişimler
üzerinde durulmaktadır.
Bir ekonomik kriz, yeni bir teknoloji veya tüketici tercihlerindeki değişim işletmenin kararlarını doğrudan etkileyebilir.
Sorularda bu tür günlük işletme senaryolarını yorumlamanız istenebilir.
İşletme Türleri
Çalışmada işletmelerin farklı ölçütlere göre nasıl sınıflandırıldığına ilişkin sorular bulunmaktadır.
Bunlar arasında;
- faaliyet alanına göre işletmeler,
- büyüklüklerine göre işletmeler,
- mülkiyet yapısına göre işletmeler,
- hukuki yapılarına göre işletmeler
yer almaktadır.
Özel işletme, kamu işletmesi ve karma işletme arasındaki farkları bilmeniz önemlidir.
Ayrıca küçük, orta ve büyük işletmelerin birbirlerinden hangi özelliklerle ayrıldığını anlamaya çalışın.
İşletmenin Amaçları
Bir işletmenin tek amacı her zaman yalnızca kâr elde etmek değildir.
Günümüz işletmelerinde;
- kârlılık,
- süreklilik,
- büyüme,
- müşteri memnuniyeti,
- çalışan memnuniyeti,
- toplumsal fayda,
- çevreye duyarlılık
gibi birçok amaç birlikte değerlendirilebilir.
Soruları çözerken işletmenin ekonomik amaçları ile sosyal amaçlarını birbirinden ayırabilmeniz önemlidir.
Sosyal Sorumluluk
Bu çalışmada önemli yer verdiğimiz konulardan biri de işletmelerin sosyal sorumluluğudur.
İşletmeler yalnızca sahiplerine veya ortaklarına karşı değil;
- çalışanlara,
- müşterilere,
- devlete,
- çevreye,
- tedarikçilere,
- topluma
karşı da çeşitli sorumluluklara sahiptir.
Örneğin çevreyi kirletmemek, çalışanların güvenliğini sağlamak ve tüketiciye doğru bilgi vermek sosyal sorumluluk anlayışının parçalarıdır.
İş Ahlakı ve Etik
İşletmecilikte her karar yalnızca yasal olup olmaması açısından değerlendirilmez. Kararın etik olup olmadığı da önemlidir.
Bu nedenle sorular içerisinde;
- dürüstlük,
- adalet,
- şeffaflık,
- çıkar çatışması,
- tüketici hakları,
- çalışan hakları
gibi konularla karşılaşacaksınız.
Bir davranış yasal olsa bile etik açıdan tartışmalı olabilir. Sorularda bu farkı yorumlamanız istenebilir.
İşletmenin Kuruluşu
Bir işletmenin kurulması yalnızca sermaye bulunmasıyla tamamlanan bir süreç değildir.
İşletme kurulmadan önce;
- iş fikri,
- hedef pazar,
- kuruluş yeri,
- sermaye ihtiyacı,
- üretim kapasitesi,
- rakipler,
- talep,
- maliyetler
gibi birçok unsur değerlendirilmelidir.
Bu nedenle çalışmada fizibilite çalışmaları ile ilgili sorular da bulunmaktadır.
Fizibilite, kurulması düşünülen işletmenin ekonomik, teknik ve finansal açıdan uygulanabilir olup olmadığının araştırılmasıdır.
Kuruluş Yeri Seçimi
Bir işletmenin nerede kurulacağı önemli bir yönetim kararıdır.
Kuruluş yeri seçiminde;
- müşterilere yakınlık,
- ham madde kaynakları,
- ulaşım,
- iş gücü,
- enerji maliyetleri,
- altyapı,
- vergi avantajları
gibi faktörler dikkate alınabilir.
Örneğin ağır ham madde kullanan bir üretim işletmesi için ham madde kaynağına yakınlık önemli olabilirken, perakende mağazası açısından müşteri yoğunluğu daha önemli olabilir.
Kapasite Kavramı
İşletmenin belirli bir sürede üretebileceği mal veya hizmet miktarı kapasiteyle ilişkilidir.
Sorular içerisinde;
- teorik kapasite,
- pratik kapasite,
- fiilî kapasite,
- atıl kapasite
gibi kavramlarla karşılaşabilirsiniz.
Özellikle işletmenin üretim gücünü ne ölçüde kullandığını yorumlamanızı isteyen sorulara dikkat edin.
Başabaş Noktası
Çalışmada bazı basit işletme hesaplamaları da bulunmaktadır.
Bunlardan biri başabaş noktasıdır.
Başabaş noktasında işletmenin toplam geliri toplam maliyetine eşittir.
Bu noktada işletme:
ne kâr eder ne de zarar eder.
Başabaş noktası sorularında sabit maliyet, satış fiyatı ve değişken maliyet gibi bilgiler verilerek işletmenin kaç birim satış yapması gerektiği sorulabilir.
İşletmelerde Büyüme
İşletmeler zaman içinde faaliyetlerini genişletmek isteyebilir.
Büyüme;
- satışların artırılması,
- yeni pazarlara girilmesi,
- üretim kapasitesinin yükseltilmesi,
- yeni işletmelerin satın alınması,
- birleşmeler
gibi farklı yöntemlerle gerçekleşebilir.
Sorularda iç büyüme ve dış büyüme arasındaki farklara özellikle dikkat etmenizi öneriyorum.
Birleşme ve Satın Almalar
İki veya daha fazla işletmenin faaliyetlerini birleştirmesi farklı büyüme biçimlerini ortaya çıkarabilir.
Örneğin aynı sektörde faaliyet gösteren işletmelerin birleşmesi ile üretimin farklı aşamalarında bulunan işletmelerin birleşmesi aynı büyüme türünü oluşturmaz.
Sorularda bu farklılıkları kısa işletme örnekleri üzerinden yorumlamanız istenebilir.
Küreselleşme ve Uluslararası İşletmecilik
Günümüzde birçok işletme yalnızca kendi ülkesindeki müşterilere hizmet vermemektedir.
Küreselleşme ile birlikte;
- dış ticaret,
- ihracat,
- ithalat,
- uluslararası yatırımlar,
- küresel rekabet,
- farklı ülke pazarları
işletmeler açısından daha önemli hâle gelmiştir.
Sorularda bir işletmenin yabancı pazara girmesi veya farklı ülkelerde faaliyet göstermesiyle ilgili senaryolar bulunabilir.
Rekabet
Rekabet, işletmelerin müşterileri kazanmak ve pazardaki konumlarını korumak için mücadele etmelerini ifade eder.
Bir işletme;
- daha düşük maliyet,
- daha kaliteli ürün,
- güçlü marka,
- farklılaştırılmış ürün,
- yenilik,
- müşteri hizmetleri
gibi yollarla rakiplerine karşı avantaj sağlamaya çalışabilir.
Bu nedenle rekabet avantajı kavramına dikkat etmenizi istiyorum.
Soruları Nasıl Çözmelisiniz?
Benim önerim, ilk aşamada PDF’deki soruları cevap anahtarına bakmadan çözmenizdir.
Bir soruda iki seçenek arasında kaldığınızda önce işletmecilik kavramını hatırlamaya çalışın.
Örneğin size çevreyi koruyan bir işletme uygulaması veriliyorsa bunun;
- sosyal sorumluluk,
- etik,
- rekabet,
- verimlilik
kavramlarından hangisiyle daha doğrudan ilgili olduğunu düşünün.
Bütün soruları tamamladıktan sonra cevap anahtarından sonuçlarınızı kontrol edin.
Yanlış yaptığınız sorularda yalnızca doğru seçeneği ezberlemek yerine PDF’nin son bölümündeki detaylı soru çözümünü mutlaka okuyun.
Bu Çalışmanın Amacı
Hazırlanan 100 soruluk dosya yalnızca sınava yönelik bir test değildir.
Amacımız;
- konu tekrarı yapmak,
- temel kavramları ayırt etmek,
- işletme olaylarını yorumlamak,
- örnek durumlarda doğru kavramı belirlemek,
- sınav öncesinde eksik konuları görmek
konularında size yardımcı olmaktır.
Sorular herhangi bir çıkmış sınavdan birebir alınmamıştır. Açıköğretim İşletme İlkeleri dersinin konu kapsamına uygun olarak özgün şekilde hazırlanmıştır.
Düzenli çalışır, yanlış yaptığınız soruların açıklamalarını inceler ve konular arasında bağlantı kurarsanız İşletme İlkeleri dersindeki başarınızı önemli ölçüde artırabilirsiniz.
Hepinize çalışmalarınızda başarılar diliyorum.

