Bu çalışma, Üniversite Fizik I dersine hazırlanan öğrenciler için hazırlanmış 100 soruluk zor seviye bir tekrar sınavıdır. Soruları çözerken yalnızca formülleri bilmeniz yeterli olmayacak; fiziksel olayları yorumlamanız, doğru bağıntıyı seçmeniz ve bazı sorularda birden fazla konuyu birlikte kullanmanız gerekecek.
Sınavın ilk bölümünde vektörler ve temel ölçme bilgileri yer alıyor. Vektörlerin bileşenlere ayrılması, büyüklüklerinin bulunması, skaler ve vektörel çarpım, birim vektör, bağıl hız, boyut analizi, birim dönüşümleri ve ölçüm hataları üzerinde çalışacaksınız.
Ardından kinematik konularına geçiyoruz. Konum, hız, ivme, düzgün ve düzgün ivmeli hareket, hareket denklemleri ve grafik yorumları bu bölümün temelini oluşturuyor. Ayrıca serbest düşme, düşey atış, yatay atış ve eğik atış soruları da bulunuyor.
İki boyutlu hareket ve bağıl hareket bölümünde hız bileşenleri, parçacık hareketleri, farklı referans sistemleri ve araçların birbirine göre hareketi ele alınıyor.
Bir diğer önemli başlık dairesel harekettir. Merkezcil ivme, merkezcil kuvvet, açısal hız, yatay ve banketli virajlar ile düşey çembersel hareket konuları sınav kapsamındadır.
Newton Yasaları ve Kuvvet
Bu bölümde Newton’un hareket yasalarını iyi bilmenizi bekliyorum. Net kuvvet, kütle ve ivme ilişkisi; etki-tepki kuvvetleri, normal kuvvet, ip gerilmesi ve bağlı cisim sistemleri üzerinde durulmaktadır.
Özellikle eğik düzlem ve sürtünme sorularına dikkat etmelisiniz. Statik ve kinetik sürtünme, cisimlerin kayma koşulları ve farklı yüzeylerdeki hareketler sınavdaki önemli alanlardan biridir.
Ayrıca asansör problemleri, temas kuvvetleri ve birden fazla cismin birlikte hareket ettiği sistemler de bulunmaktadır.
İş, Enerji ve Güç
Sınavın geniş bölümlerinden biri iş ve enerji konularıdır.
Bu bölümde:
- Sabit ve değişken kuvvetlerin yaptığı iş
- Kinetik enerji
- Yerçekimi potansiyel enerjisi
- Yay potansiyel enerjisi
- İş-enerji teoremi
- Mekanik enerjinin korunumu
- Sürtünmeli sistemlerde enerji kaybı
- Güç
konuları yer almaktadır.
Bazı sorularda doğrudan kuvvet denklemi kurmak yerine enerjinin korunumu kullanmak işlemleri önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.
Momentum ve Çarpışmalar
Bu bölümde doğrusal momentum ve itme kavramları üzerinde çalışacaksınız.
Sorularda:
- Momentum değişimi
- İtme
- Momentumun korunumu
- Esnek çarpışmalar
- Esnek olmayan çarpışmalar
- Birbirine yapışan cisimler
- Mermi-blok sistemleri
- Patlamalar
gibi konular bulunmaktadır.
Ayrıca sistemlerin hareketini daha genel biçimde incelemek için kütle merkezi konusuna da yer verilmiştir.
Dönme Hareketi
Fizik I’in önemli konularından biri de dönme hareketidir.
Bu bölümde:
- Açısal konum
- Açısal hız
- Açısal ivme
- Tork
- Eylemsizlik momenti
- Dönme kinetik enerjisi
- Açısal momentum
- Açısal momentumun korunumu
konularını kullanmanız gerekecek.
Ayrıca kaymadan yuvarlanan disk, halka ve küre gibi cisimlerin hareketleri de soru kapsamına alınmıştır.
Statik Denge ve Elastisite
Bu bölümde cisimlerin dengede kalabilmesi için gerekli olan:
Toplam kuvvet = 0
ve
Toplam tork = 0
koşullarını kullanacaksınız.
Kirişler, destek kuvvetleri ve farklı noktalara uygulanan yüklerle ilgili sorular bulunmaktadır.
Bunun yanında gerilme, şekil değiştirme ve Young modülü gibi temel elastisite konuları da sınavda yer almaktadır.
Kütleçekim ve Yörünge Hareketi
Kütleçekim bölümünde yalnızca ağırlık hesabı yapılmıyor. Daha ileri düzeyde:
- Evrensel kütleçekim
- Yerçekimi ivmesinin yükseklikle değişimi
- Dairesel uydu yörüngeleri
- Yörünge hızı
- Yörünge periyodu
- Kepler yasaları
- Kaçış hızı
konularıyla karşılaşacaksınız.
Özellikle yarıçap değiştiğinde uydunun hızı ve periyodunun nasıl değiştiğini yorumlayabilmeniz önemlidir.
Basit Harmonik Hareket
Çalışmanın son bölümünde basit harmonik hareket bulunmaktadır.
Bu bölümde:
- Yay-kütle sistemleri
- Açısal frekans
- Periyot
- Genlik
- Maksimum hız
- Maksimum ivme
- Kinetik ve potansiyel enerji dönüşümleri
- Basit sarkaç
- Düşey yay sistemleri
üzerinde durulmaktadır.
Öğrencilerime Önerim
Bu 100 soruluk çalışma standart bir tekrar testinden daha zor hazırlanmıştır. Bu nedenle bir soruda hemen sonuca ulaşamamanız normaldir. Özellikle Newton yasaları, enerji, momentum ve dönme hareketi sorularında önce sistemi çizmenizi, kuvvetleri belirlemenizi ve hangi korunma yasasının kullanılabileceğine karar vermenizi öneririm.
Yanlış yaptığınız soruları yalnızca cevap anahtarından kontrol edip geçmeyin. PDF’nin sonundaki ayrıntılı çözümleri inceleyerek hangi fizik ilkesinin neden kullanıldığını anlamaya çalışın.
Bu sınav genel olarak vektörler → kinematik → Newton yasaları → dairesel hareket → iş ve enerji → momentum → dönme hareketi → denge → kütleçekim → basit harmonik hareket sıralamasındaki Fizik I konularını kapsamaktadır.
