Sevgili öğrenciler, matematik dersinde öğrendiğimiz konular günlük hayatımızın hemen her alanında karşımıza çıkar. Sayıları tanımak, nesneleri saymak, toplama ve çıkarma işlemleri yapmak, şekilleri ayırt etmek ve ölçme yapabilmek matematiğin temelini oluşturur. Bu nedenle 1. sınıfta öğrendiğimiz bilgileri sağlam bir şekilde kavramamız ilerleyen sınıflarda matematiği daha kolay öğrenmemize yardımcı olur.
Hazırlanan bu yazılı sınavında da yıl içerisinde öğrendiğimiz temel matematik konularını birlikte tekrar ediyoruz.
Doğal Sayılar ve Sayma
Matematik öğrenmeye öncelikle sayıları tanıyarak başlarız. Çevremizdeki nesnelerin kaç tane olduğunu belirlemek için sayıları kullanırız.
Örneğin masanın üzerinde 6 kalem varsa bu kalemleri tek tek sayarak sayılarla ifade ederiz:
1, 2, 3, 4, 5, 6
Burada toplam 6 kalem olduğunu söyleriz.
Sayıları yalnızca okumak değil, doğru sıraya koymak da önemlidir.
Örneğin:
4, 5, 6, 7, 8
şeklinde ileriye doğru sayabiliriz.
Geriye doğru sayarken ise:
8, 7, 6, 5, 4
şeklinde ilerleriz.
Bir sayı dizisinde eksik olan sayıyı bulurken önce sayıların hangi yönde ilerlediğine dikkat ederiz.
Örneğin:
9, 10, __, 12
Burada eksik sayı 11‘dir.
Önce – Sonra ve Aradaki Sayılar
Her sayının sayı sırasındaki yerini bilmemiz gerekir.
Örneğin 8 sayısından önce 7, sonra ise 9 gelir.
6 ile 8 arasındaki sayı kaçtır?
Sayıları sıraladığımızda:
6 – 7 – 8
olduğunu görürüz. Bu nedenle cevap 7‘dir.
Bu tür çalışmalarda sayı doğrusunu düşünmek işimizi oldukça kolaylaştırır.
Sayıları Karşılaştırma
İki sayının hangisinin daha büyük veya daha küçük olduğunu belirleyebiliriz.
Örneğin:
9 ve 5
sayılarını karşılaştırdığımızda 9 daha büyüktür.
Bu nedenle:
9 > 5
şeklinde gösterebiliriz.
Benzer şekilde:
3 < 7
ifadesi 3’ün 7’den küçük olduğunu anlatır.
İki sayı birbirine eşitse = işaretini kullanırız.
Örneğin:
6 = 6
Karşılaştırma yaparken sayıların miktarlarını düşünmeniz oldukça faydalıdır.
Toplama İşlemi
Toplama işlemi, nesneleri veya sayıları bir araya getirmek için kullandığımız işlemdir.
Örneğin bir sepette 4 elma olduğunu düşünelim. Sepete 3 elma daha koyarsak:
4 + 3 = 7
olur.
Yani sepette toplam 7 elma bulunur.
Toplama işleminde kullandığımız + işaretine toplama işareti denir.
Bir problemi çözerken “toplam”, “birlikte”, “daha geldi”, “eklendi” gibi ifadeler çoğunlukla toplama işlemi yapmamız gerektiğini gösterir.
Örneğin:
Ece’nin 5 kalemi vardır. Babası ona 2 kalem daha vermiştir. Ece’nin toplam kaç kalemi olmuştur?
İşlem:
5 + 2 = 7
Cevap: 7 kalem
Çıkarma İşlemi
Çıkarma işlemini bir gruptaki nesnelerden bir kısmı ayrıldığında veya eksildiğinde kullanırız.
Örneğin 9 balonumuz olduğunu düşünelim. Bunlardan 4 tanesi patlarsa:
9 – 4 = 5
olur.
Geriye 5 balon kalır.
Çıkarma problemlerinde “kaldı”, “eksildi”, “verdi”, “ayrıldı”, “çıktı” gibi sözcüklerle karşılaşabiliriz.
Örneğin:
Bir kutuda 10 boya kalemi vardır. 3 tanesi kullanılırsa kutuda kaç kalem kalır?
İşlem:
10 – 3 = 7
Cevap: 7 kalem
Toplama ve Çıkarma Arasındaki İlişki
Toplama ve çıkarma işlemleri birbiriyle bağlantılıdır.
Örneğin:
5 + 3 = 8
ise,
8 – 3 = 5
ve
8 – 5 = 3
işlemlerini de yapabiliriz.
Bu ilişkiyi anlamamız işlemleri daha kolay kontrol etmemizi sağlar.
Problem Çözme
Matematikte yalnızca işlem yapmak yeterli değildir. Verilen problemi anlamamız da gerekir.
Bir problemi çözerken şu sırayı takip edebiliriz:
- Problemde bize verilen bilgileri belirleriz.
- Bizden ne istendiğini buluruz.
- Toplama mı yoksa çıkarma mı yapacağımıza karar veririz.
- İşlemimizi yaparız.
- Sonucumuzu kontrol ederiz.
Örneğin:
Ali’nin 7 kitabı vardır. Öğretmeni ona 2 kitap daha vermiştir. Ali’nin kaç kitabı olmuştur?
Burada kitap sayısı arttığı için toplama işlemi yaparız:
7 + 2 = 9
Ali’nin 9 kitabı olmuştur.
Uzunlukları Karşılaştırma ve Ölçme
Çevremizdeki nesnelerin uzunluklarını karşılaştırabiliriz.
Bir kalem başka bir kalemden:
- daha uzun,
- daha kısa,
- aynı uzunlukta
olabilir.
- sınıfta bazı ölçme çalışmalarında standart olmayan ölçme araçlarından da yararlanabiliriz.
Örneğin masanın uzunluğunu kalem veya ataç kullanarak karşılaştırabiliriz.
Önemli olan ölçme yaparken kullandığımız birimleri düzgün ve aralarında boşluk bırakmadan sıralamaktır.
Paralarımız
Günlük yaşamda alışveriş yaparken Türk lirası ve kuruş kullanırız.
Paraları tanımak ve değerlerini karşılaştırmak matematik dersinin günlük hayatla bağlantılı önemli konularından biridir.
Örneğin:
5 TL + 5 TL = 10 TL
Bir ürünün fiyatını belirlerken veya elimizdeki paranın yeterli olup olmadığını hesaplarken toplama ve çıkarma bilgilerimizi kullanabiliriz.
Örneğin 10 TL’niz varsa ve 6 TL’lik bir ürün alırsanız:
10 – 6 = 4
işlemiyle 4 TL paranız kaldığını bulabilirsiniz.
Geometrik Şekiller
Çevremizde birçok geometrik şekil bulunur.
- sınıfta özellikle şu temel şekilleri tanımamız beklenir:
- Üçgen
- Kare
- Dikdörtgen
- Çember
Bir üçgenin 3 köşesi, bir karenin 4 köşesi vardır.
Kare ve dikdörtgen birbirine benzese de aynı şekiller değildir. Karede kenarlar eşit uzunluktayken dikdörtgende karşılıklı kenarlar aynı uzunluktadır.
Çevremizdeki nesneleri bu şekillere benzetebiliriz.
Örneğin:
Bir pencere dikdörtgene, bir trafik levhası üçgene, bir tabak ise çembere benzeyebilir.
Konum ve Yön Bilgisi
Bir nesnenin başka bir nesneye göre bulunduğu yeri açıklamak için konum bildiren ifadeler kullanırız.
Bunlardan bazıları:
- sağında
- solunda
- önünde
- arkasında
- üstünde
- altında
- içinde
- dışında
Örneğin:
“Kitap masanın üstündedir.”
ifadesinde kitabın konumu belirtilmektedir.
Sağımızı ve solumuzu doğru öğrenmek günlük hayatımızda yönümüzü bulmamıza da yardımcı olur.
Veri ve Tablo Okuma
Bazı bilgileri daha kolay anlamak için tablolar, şekiller ve görseller kullanabiliriz.
Örneğin bir sınıftaki öğrencilerin sevdiği meyvelerin sayısı verilmiş olsun:
Elma: 5 öğrenci
Muz: 3 öğrenci
Portakal: 4 öğrenci
Bu bilgilere bakarak en çok sevilen meyvenin elma olduğunu söyleyebiliriz.
Tablo ve şekil sorularında verileri dikkatlice incelemeli ve bize sorulan bilgiyi doğru belirlemeliyiz.
Matematik Sorularını Çözerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Sevgili öğrenciler, matematikte hızlı olmak kadar dikkatli olmak da önemlidir. Soruları çözerken önce soruyu baştan sona okuyun. Daha sonra sizden ne istendiğini belirleyin.
İşlem yaparken sayıları doğru kullandığınızdan emin olun. Özellikle toplama ve çıkarma işlemlerinde işlem işaretlerine dikkat edin.
Şekilli sorularda bütün nesneleri tek tek sayın. Bir nesneyi iki kez saymamaya veya atlamamaya özen gösterin.
Problem sorularında ise hemen işlem yapmaya başlamayın. Önce olayın ne anlattığını düşünün. Miktar artıyorsa çoğunlukla toplama, miktar azalıyorsa çoğunlukla çıkarma işlemi gerekir.
Öğretmenimizin Hatırlatması
Matematik yalnızca sınavda doğru cevap vermek için öğrendiğimiz bir ders değildir. Markette alışveriş yaparken, oyuncaklarımızı sayarken, saate bakarken, bir nesnenin uzunluğunu karşılaştırırken veya paramızı hesaplarken matematiği kullanırız.
Bu nedenle öğrendiğiniz konuları ezberlemek yerine neden ve nasıl olduğunu anlamaya çalışın.
Yanlış yaptığınız bir soru olduğunda üzülmek yerine o sorunun çözümünü yeniden inceleyin. Çünkü matematikte yapılan her yanlış, öğrenmemiz gereken yeni bir noktayı bize gösterir.
Düzenli tekrar yaptığınızda, sayıları doğru okuyup karşılaştırdığınızda ve toplama-çıkarma işlemlerini bol bol uyguladığınızda 1. sınıf matematik konularının çok daha kolay hâle geldiğini göreceksiniz.
Unutmayın; matematik öğrenmenin en güzel yolu düşünmek, denemek ve tekrar etmektir.
